Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε σύγκρουση 

σε μια σχέση ή μέσα σε μια ομάδα,

επηρεάζεται άμεσα ο τρόπος που σκέφτεται και ο τρόπος που αποφασίζει.

Η σύγκρουση αυξάνει το επίπεδο του στρες.

Ενισχύονται η ένταση, ο εκνευρισμός και η εσωτερική πίεση.

Η σκέψη γίνεται πιο άκαμπτη.

Η ικανότητα να δούμε εναλλακτικές μειώνεται.

Χάνεται η σαφήνεια ως προς το τι είναι πραγματικά σημαντικό.

Οι αποφάσεις παύουν να είναι καθαρές.

Και αυτό συχνά επηρεάζει και άλλα πεδία της ζωής ή της εργασίας όχι μόνο το σημείο της σύγκρουσης.

Η προσοχή μετακινείται από:

«τι είναι σημαντικό για όλους» για την σχέση ή την ομάδα

 στο: «πώς θα κρατήσω τη θέση μου».

Σε μια σχέση ή σε μια ομάδα, αυτό εκφράζεται ως απόσταση, σιωπή ή ένταση που παραμένει άλυτη.

Εμφανίζονται τριβές, παγωμένες συζητήσεις και θέματα που δεν λέγονται ανοιχτά ή συζητούνται αλλού.

Οι άνθρωποι που εμπλέκονται σε σύγκρουση συχνά αποσύρονται σωματικά, ψυχολογικά ή και τα δύο.

Η επικοινωνία μειώνεται, ιδιαίτερα όταν προσποιούνται ότι το πρόβλημα δεν υπάρχει.

Και τότε χάνεται κάτι κρίσιμο:

η σαφήνεια που χρειάζεται για να δούμε τη συνολική εικόνα.

Τι προκαλεί τη σύγκρουση

Πολλές συγκρούσεις δεν ξεκινούν από το θέμα.

Ξεκινούν από τη στάση με την οποία το προσεγγίζουμε.

Όταν:

• δεν αναγνωρίζουμε τη δύναμη της συνολικής επιτυχίας,

• δεν είμαστε ανοιχτοί να εξετάσουμε αν μια άλλη ιδέα είναι πιο εφαρμόσιμη ή παραγωγική,

• δυσκολευόμαστε να ακούσουμε διαφορετική οπτική,

• μας ενδιαφέρει περισσότερο να διατηρηθεί το «εγώ»,

• βλέπουμε τη διαφωνία ως απειλή και όχι ως πληροφορία,

τότε η σκέψη μετακινείται στο προσωπικό συμφέρον:

πώς θα γίνει το δικό μου, πώς θα περάσει αυτό που με ωφελεί.

Και εκεί η σύγκρουση κλειδώνει και συχνά φαίνεται ως η μόνη διαθέσιμη επιλογή.

Αντί να συζητάμε:

• πώς θα προχωρήσουμε μαζί,

• πώς θα στηρίξει ο ένας τον άλλον,

• ποια λύση εξυπηρετεί καλύτερα το σύνολο,

•τι μαςενώνει και ποιος είναι ο κοινός μας σκοπός,

Αρχίζουμε να υπερασπιζόμαστε θέσεις.

Και όσο περισσότερο υπερασπιζόμαστε θέσεις, τόσο λιγότερο ακούμε.

Σε ομάδες, αυτό φαίνεται ως:

• άνθρωποι που κλείνουν,

• ιδέες που δεν εκφράζονται,

• συζητήσεις που επαναλαμβάνονται χωρίς να οδηγούν μπροστά.

Η σύγκρουση μένει επειδή δεν υπάρχει σαφήνεια

και επειδή δεν έχει δημιουργηθεί ο χώρος να σκεφτούν μαζί, συνολικά.

Η μετακίνηση από τη σύγκρουση στη συνεργασία δεν γίνεται μόνο με καλή πρόθεση.

Γίνεται όταν αλλάζει το επίπεδο στο οποίο σκεφτόμαστε από το εγώ στο μαζί.

Τι κερδίζει ο άνθρωπος όταν μετακινηθεί από το ατομικό στο συνεργατικό

Όταν η σκέψη μετακινείται από το «εγώ» στο «εμείς»

και στο «βλέπω μαζί με τους άλλους»,

η αξία δεν βρίσκεται μόνο στο ποιος είχε την ιδέα,

αλλά στο πώς εξελίσσεται και εφαρμόζεται συλλογικά.

Ο άνθρωπος αρχίζει να αναγνωρίζει ότι μπορεί να επιτύχει περισσότερα μαζί με την ομάδα απ' ό,τι μόνος του.

Αρχίζει:

• να βλέπει περισσότερες οπτικές,

• να αναπτύσσει δεξιότητες μέσα από τη συλλογική σκέψη,

• να μαθαίνει από ιδέες που μόνος του δεν θα είχε,

• να χτίζει πιο ώριμη και καθαρή κρίση,

• να παίρνει καλύτερες αποφάσεις.

Σε μια ομάδα, αυτό μεταφράζεται σε:

• παραγωγική τριβή,

• περισσότερη συνεργασία,

• υψηλότερη παραγωγικότητα,

• σαφήνεια στον τρόπο που δουλεύουμε μαζί.

Το όφελος δεν είναι μόνο λειτουργικό, είναι και εσωτερικό.

Οι άνθρωποι εργάζονται με περισσότερη θετικότητα.

Έχουν μεγαλύτερο κίνητρο και αίσθηση νοήματος.

Νιώθουν ότι ανήκουν και ότι η συμβολή τους μετράει.

Η συλλογική σκέψη δεν μικραίνει τον άνθρωπο τον εξελίσσει.

Πώς μπαίνει το coaching ως μηχανισμός μετακίνησης

Το coaching, αναγνωρίζοντας όλα αυτά, έρχεται για να δημιουργήσει χώρο.

Χώρο:

• να παρατηρήσεις τι σου συμβαίνει,

• να ακούσεις και να ακουστείς,

• να αναγνωρίσεις πώς συμβάλλεις στη σύγκρουση,

• να δεις τι δεν έβλεπες μέχρι τώρα,

• να αναγνωρίσεις πως συνεργάζεσαι

Μέσα σε αυτόν τον χώρο, η ποιότητα της συζήτησης αλλάζει.

Οι άνθρωποι σταματούν να υπερασπίζονται θέσεις και αρχίζουν να σκέφτονται μαζί.

Η σκέψη καθαρίζει.

Οι οπτικές ανοίγουν.

Η σαφήνεια επιστρέφει.

Το coaching υποστηρίζει ανθρώπους και ομάδες:

• να αναγνωρίσουν πώς δημιουργείται η σύγκρουση,

• να δουν τι τους κρατά σε αυτήν,

• να επανασυνδεθούν με τον κοινό σκοπό της συνεργασίας,

• να αποκαταστήσουν τη λειτουργικότητα στη συνεργασία,

• να μεταφράσουν τη σύγκρουση σε καθαρή δράση και ευθύνη.

Όταν οι άνθρωποι εργάζονται με κοινό σκοπό,

η συνεργασία γίνεται πιο καθαρή και πιο αποτελεσματική

από ό,τι όταν λειτουργούν με απομονωμένο, ατομικό στόχο.

Το coaching δεν επιβάλλει λύσεις.

Δεν έρχεται για να δώσει συμβουλές, ούτε για να αποφασίσει ποιος έχει δίκιο.

Υποστηρίζει την ανάπτυξη επίγνωσης, διαλόγου και κοινής σκέψης,

ώστε η ομάδα να δημιουργήσει τον δικό της τρόπο διαχείρισης.

Και όταν μια ομάδα μάθει να σκέφτεται μαζί,

δεν αλλάζει μόνο το κλίμα στο εργασιακό περιβάλλον.

Ο τρόπος αυτός μεταφέρεται και έξω από την ομάδα

στην προσωπική ζωή, στις σχέσεις και στο οικογενειακό πλαίσιο.

Αλλάζει η ευημερία, η ανάπτυξη και τελικά το αποτέλεσμα.

Τόσο της κουλτούρας όσο και της παρουσίας του ανθρώπου στην καθημερινότητά του.

Η ποιότητα της συνεργασίας δεν καθορίζεται από την απουσία σύγκρουσης.

Καθορίζεται από τον τρόπο που μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να συνεργαζόμαστε μαζί όταν δυσκολευόμαστε.

Το παρόν κείμενο βασίζεται σε εδραιωμένες θεωρητικές και ερευνητικές προσεγγίσεις

της ανθρώπινης συμπεριφοράς, της δυναμικής ομάδων και της πρακτικής του coaching,

όπως αυτές έχουν αναπτυχθεί και εφαρμοστεί από:

• Susan A. Wheelan • Peter Hawkins • David Clutterbuck • Richard Boyatzis 

• Robert Kegan & Lisa Lahey 

Το παρόν αποτελεί πρωτότυπη μελέτη και δημιουργία του Νίκου Δαλάρη και αντικατοπτρίζει τη μεθοδολογία και την ερευνητική του προσέγγιση στο coaching